Toplantının açılışında konuşan Ar, TÜSİAD olarak Türk-Amerikan ilişkilerin gelişmesine büyük önem verdiklerini ve ilişkilerin siyasi ve ekonomik açıdan daha da güçlenmesi konusunda bazı tavsiyelerde bulunduklarını anlattı. Ar, bunun son örneğinin de TÜSİAD’ın dış politika danışmanı olan İstanbul Bilgi Üniversitesi öğretim üyesi Soli Özel tarafından hazırlanan “Ortaklığın Yeniden İnşası: Yeni Dönemde Türk-Amerikan İlişkileri” adlı rapor olduğunu kaydetti.
Küresel krizle mücadelede Dünya Bankası ve IMF’ye büyük sorumluluk düştüğünü anlatan Ar, küresel düzeyde daha güçlü eş güdüm ve denetim mekanizmalarına gereksinim olduğunu bildirdi. Son dönemde bazı ülkelerin yardım almak amacıyla IMF’ye başvurduklarını söyleyen Ar, bu kapsamda Türkiye’nin son 6 yılda IMF ile başarıyla devam ettirdiği ilişkilerini yenileme anlamında bir teşebbüste bulunmadığını, TÜSİAD olarak hükümetin bunu biran önce yapması gerektiğini düşündüklerini ve tavsiyede bulunduklarını ifade etti. Ar, bu kapsamda küresel mali krizin Türkiye’ye etkilerinin şu andaki gibi kalmasını ümit ettiklerini de belirtti.
Merkez Bankasının bugün borç verme faiz oranlarını 1 puan azaltarak 18,75’e düşürdüğünü vurgulayan Ar, bunun borç alma yükünü azaltma ve talebi arttırma amacıyla yapıldığını söyledi.
2009 yılında dünya ekonomik büyümesinin yüzde 2’ye düşebileceğinin de öngörüldüğünü belirten Ar, mali krizin Türkiye’nin ihracat yaptığı ülkelerde kendisini ciddi olarak göstereceğini, bu yüzden Türkiye’nin ihracat gelirlerinin düşmesini beklediklerini ifade etti.
Türkiye’nin 2001 krizinin ardından yaşadığı yeniden yapılanmanın onu küresel mali krizden doğrudan etkilenmekten koruduğunu belirten Ar, “Türkiye’nin son dönemdeki ekonomik reformların neticesi olarak bu krizden diğer gelişmekte olan ülkelerden daha hazırlıklı olarak çıkmasını bekliyoruz” dedi.
Ar, bu kapsamda Türkiye’nin IMF ile iyi ilişkiler içinde olmasının ve AB sürecine devam etmesinin önemli olduğunu kaydetti.
Metin Ar, Türkiye ile ABD’nin önemli ticari ortaklar olduğunu, 4 milyar dolarla (2007) ABD’nin Türkiye’nin 7. büyük ihracat, 5. büyük ithalat pazarı olduğunu vurguladı.
Dünyanın ve ekonominin büyük bir değişimden geçtiğini anlatan Ar, Türkiye’nin ABD ile ilişkilerini 20 Ocak’ta başkanlık koltuğuna oturacak Barack Obama’nın döneminde geliştirmek istediğini belirtti. Ar, bu kapsamda Türkiye’nin BMGK geçici üyeliğine seçilmesinin ve AB ile müzakere sürecinin önemli olduğunu ve yeni dönemin ABD ile ilişkileri daha da iyileştirmesini istediklerini söyledi.
Ar bir soru üzerine Türkiye’de bankacılık sektörünün güçlü olduğunu da belirtti.
SOLİ ÖZER
TÜSİAD’ın dış politika danışmanı Soli Özel de konuşmasında, hazırladıkları raporun taslak özetini Washington’daki ilgili yetkililere ve kurumlara sunduklarını söyledi.
Türkiye’nin 1990’ların sonundan itibaren daha aktif bir dış politika izlediğini anlatan Özel, artık ABD’nin ve diğer güçlü ülkelerin Türkiye’ye farklı yaklaştığını ve daha fazla görüşünü alma ihtiyacı hissettiklerini vurguladı. Özel, bu kapsamda, Türkiye-ABD ortak çıkarlarının yeniden tanımlanmasının son derece önemli olduğunu kaydetti.
Obama devrinin başlamasıyla iki ülke arasında bazı olumlu gelişmelerin yaşanacağını anlatan Özel, Obama’nın diplomasiye ve çok taraflılığa daha fazla önem verdiğini söylediğini, Türkiye’nin de 1990’lardan bu yana kendi bölgesinde istikrar ve barış için komşularıyla meselelerini diplomasiyle çözen bir ülke konumuna geldiğini belirtti.
Türkiye’nin Suriye açılımının ABD’de bugünlerde takdir topladığını, bu açılımın sonucunda Türkiye’nin İsrail ile Suriye arasında aracılı görüşmeleri yürüttüğünü söyledi.
Soli Özel, Obama yönetiminin gündeminde Irak, İran, Kafkaslar, Orta Doğu barış süreci bulunduğunu, bunların tümünün Türkiye’nin gündemi olduğunu, bu kapsamda Türkiye’nin Obama yönetimiyle bir arada çalışabileceğini ifade etti.
Obama yönetiminin başa geldiği ilk anlarda sanki iki ülke ilişkilerin kısa bir süreliğine “raydan çıkması” gibi bir durum yaşanabileceğini de söyleyen Özel, bu kapsamda özellikle Ermeni tasarısı ve İran’ın nükleer programının iki ülke arasındaki sorunlu iki konuyu oluşturacağını belirtti.
Özel, Ermeni tasarısının gündeme alınmasının ya da kabulünün iki ülke arasındaki ilişkilere ve ortak çıkarlara büyük zarar vereceğini, bu kapsamda Türkiye’nin, Ermeni meselesiyle ilgili girişimlerini ve yaptıklarını herkese anlatması gerektiğini belirtti.
İran konusunda da BMGK üyeliğiyle birlikte Türkiye’nin bu ve bunun gibi bazı dış politika konularında şu ana kadar yararlandığı “esnekliğin” bir nebze azalabileceğini söyleyen Özel, Obama’nın İran’a yönelik yaptırım düşünmesi durumunda Türkiye’nin BMGK içinde ABD ile birlikte mi yoksa bu tür yaptırımlara pek sıcak bakmayan Rusya ya da Çin ile birlikte mi hareket edeceğinin de önemli olduğunu söyledi.
Soli Özel, Türkiye’nin jeostratejik önemine dikkati çekerken, aynı zamanda demokrasisin de desteklemesi gerektiğini belirtti.
