Obezite, sağlığı tehlikeye sokacak ölçüde fazla yağ birikmesi sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Bir insana obez diyebilmek için vücudundaki yağ miktarını, bazal metabolik hızını, kas oranını, beslenme alışkanlıklarını tespit etmek gerekir.
İSTANBUL - Bu tespit için bugün en sık kullanılan ve en basit yöntem “Beden Kitle İndeksi” nin hesaplanmasıdır. Beden kitle indeksi (ingilizcesi body mass index) baş harflari BKİ olarak kısaltılmış olarak şu şekilde hesaplanmaktadır.
1- BKİ (KİLO/BOY2=BEDEN KİTLE İNDEKSİ) BKİ, yetişkinler için boy ile en az, vücut yağı ile en yüksek korelasyona sahiptir. Ağırlığın, boy uzunluğunun karesine bölünmesi ile bulunur: BKİ=Ağırlık (kg)/ Boy2 (m))..
BKİ TABLOSU 1- Yetişkinlerdeki (19-24 yaş) BKİ, vücut ağırlığı değerlerini gösteren tablo ise şöyle: Yaş BKİ Sınıflandırma 19-24 20.0-24.9 Erkek-kadın alt-üst sınır 19-24 25.0-29.9 Hafif şişman 19-24 30.0-34.9 Şişman 19-24 35.0-44.9 Sağlık açısından önemli 19-24 45.0-49.9 Aşırı şişman 19-24 50 ve üstü Süper şişman
2- Bel Çevresi Ölçümü ve Bel/ Kalça Oranı a) Bel çevresi ölçümü Vücuttaki toplam yağ miktarı önemli olmakla beraber, yağın nerede biriktiğini bilmek daha da önemlidir. Karın çevresinde yağ birikimi, kalça ve vücudun diğer bölgelerinde yağ birikiminden daha fazla sağlık risklerine neden olur. Bu risk için basit fakat doğru bir yöntem bel çevresi ölçümüdür. Bununla birlikte, bel çevresi ile ilişkili hastalık riskinin, farklı toplumlarda değişkenlik gösterdiği de unutulmamalıdır.Göbek deliği seviyesinde ölçülen bel çevresi kadınlarda ideal olarak 80 santimetre, erkeklerde ise 94 santimetre ve altında olmalıdır. Erkeklerde bu çevrenin 102 santimetreden, kadınlarda ise 88 santimetreden fazla olması durumunda kiloya bağlı sağlık sorunları gelişme olasılığı belirgin bir şekilde artmaktadır. Risk durumu nasıl belirlenir? Erkekler için bel çevresi ölçümü 1. risk basamağı >94 cm yüksek risk basamağı >102 cm Kadınlar için bel çevresi ölçümü 1. risk basamağı >80 cm yüksek risk basamağı >88 cm b) Bel-kalça oranı Bel-kalça oranı=Bel çevresi (cm.) / kalça çevresi (cm.)... Bel / kalça oranı erkeklerde 1.0, kadınlarda 0.8 üzerine çıkmamalıdır. Çıkarsa şişmanlığa bağlı kronik hastalıkların görülme riski artar.
Örneğin belinizi 75 cm., kalçanızı 102 cm. olarak ölçtünüz ve 75/102=0.73 değerini buldunuz. Bulduğunuz sonucu, cinsiyetinize ve ideal oranlara göre değerlendiriniz.
