Orhan Pamuk coşkuya davet etti

2006 Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görülen yazar Orhan Pamuk, bu gelişmenin Türkiye’de kabul görmesi ve coşkuya vesile olması gerektiğini söyledi.

NTV-MSNBC VE AJANSLAR

Güncelleme: 12:53 TSİ 15 Ekim 2006 Pazar

BERLİN - Orhan Pamuk, Alman Der Spiegel dergisine verdiği demeçte, “Bana layık görülen ödül Türkiye’de kabul görmeli ve coşkuya vesile olmalı. Biz bunu, olağanüstü bir geçmişi ve büyük önemi olan Türk Edebiyatı için bir şeref vesilesi olarak kutlamalıyız. Ben Türkçe yazıyorum, bu edebiyatın bir parçasıyım ve ödüle layık görülen bir kişi olarak da bunun bir temsilcisiyim” dedi.

DİĞER HABERLER İÇİN TIKLAYINIZ

• Nobel Edebiyat Ödülü Orhan Pamuk'un

• Pamuk'un Nobeli'ne tepkiler...

• Hollanda'dan Pamuk'a onursal doktorluk

• "Pamuk'un ödülü siyasi değil"

Bir yazarın görevinin sadece güzel eserler yazmak olmadığını, bazı tartışmaları da başlatması gerektiğini ifade eden Pamuk, kitaplarında Batı ile Doğu’nun biraraya gelmesi isteminin işlendiğini kaydederek, “Barışta olsun, anarşi de olsun, kesişme noktaları vardır. Doğu ile Batı, İslamiyet ile Avrupa arasında çatışma olmak zorunda değil. Eserlerim bunun içindir” şeklinde konuştu.

Yeni bir eser hazırlamak istediğini belirten, ancak içeriği hakkında şimdilik bir şey söylemek istemeyen Pamuk, ödülü almaya kızı Rüya ile birlikte gitmek istediğini ve bunun çok eğlenceli olacağını söyledi.

Tüm arkadaşlarının ve bazı gazetecilerin bu ödülü almasını istediklerini, ancak bu konunun daha önce de sürekli gündeme getirilmesinin kendisini bir süre rahatsız ettiğini ifade eden Pamuk, “Artık hiç kimsenin bana ‘Nobel Ödülü’nü ne zaman alacaksın?’ diye sormaması benim için büyük bir rahatlama” diye konuştu.

Dergide ‘Hak Edilen Mutluluk’ başlığıyla yer alan yazıda da, Nobel Ödül Komitesi’nin bu kez “güvenli” hareket ettiği ve Pamuk hakkındaki tercihiyle, dünyada sesi duyulan ve kendisinden daha çok şey beklenen bir yazarı ödüllendirdiği görüşüne yer verildi.

DİĞER HABERLER İÇİN TIKLAYINIZ

• İstanbul’da ‘Troya’ya yoğun ilgi

• 3 yeni film gösterimde

• Dot’tan 18 oyun birden

• Koltuktan kalkmadan Louvre turu

• Kerem Yılmazer anıldı

Bu habere oy ver

Düşük

Yüksek

• En çok puan alan haberler

Yazdır

Gönder

Görüş yaz/ oku

orkide - Ankara

01 Ocak 2007, Pazartesi 07:46

Orhan Pamuk bir vatan hainidir. SOZDE ERMENI SOYKIRIMI IDDIALARINA HOLLANDA DAN TARIHI BIR BELGE ILHAN KARACAY "Ermeni Soykirimi Yoktur" demeyi suca donusturecek kadar iclerine sizmis lobilerin esiri halen gelenlere kendi tarihlerinden kesit sunmak isteyenlere; 1920 yilinda Hollanda gazetesinde cikan haberin kupurunu ve bu kupurun Hollanda ve Turkce metnini sunuyoruz. Rus-Ermeni sinirinda gorev yapan bir gazetecinin 1920 yilinda Hollanda nin Algeemen Handelsblad gazetesinde yayinlanan haberi; sozde Ermeni soykirimi iddialarinin, zamanin savas sartlari icinde Turkleri nasil tek tarafli resmetmeye calisanlarin eseri oldugunu bir "Batilinin" dilinden ortaya koyuyor. "Ermeni Soykirimi Yoktur" demeyi suca donusturecek kadar iclerine sizmis lobilerin esiri halen gelenlere kendi tarihlerinden kesit sunmak isteyenlere; 1920 yilinda Hollanda gazetesinde cikan haberin kupurunu ve bu kupurun Hollanda ve Turkce metnini sunuyoruz. Kaynak: Hollanda Algeemen Handelsblad Gazetesi Algemeen Handelsblad Amsterdam 25.05.1920-Sali ERMENISTAN Turk-Ermeni Sorunu Balkanlarda gorev yapan bir gazeteci arkadasimizdan asagidaki ilginc mektubu aldik. Bu mektubun icerigi, Ermeni sorununa Bati Avrupa daki alisilageldik gorusten farkli bir bakis getiriyor. Bu gazeteci arkadasimizin tarafsizligina buyuk guvenimiz var. Onun olaylari degerlendirmesi daima kanitlara dayandigi icin, yazilarini yorumsuz olarak ve hic bir degisIklik yapmadan oldugu gibi yayinliyoruz. Aynen Sultan Abdulhamit devrinde oldugu gibi, bugunlerde Kilikya dan yeniden cok sayida Ermeninin katledildigine dair cirkin haberler geliyor. (Fransiz isgali altindaki Adana, Gaziantep, Maras ve Urfa daki Ermeni zulmune ve katliamlarina karsi Kuvvayi Milliye Hareketleri) Konuyu coktan unutmus olan dunya kamuoyu, bu haberlerle yeniden sok oldu. Aslinda din ugruna yapilan bu igrenc katliamlari savunmaya ve koruma altina almaya hic niyetim yok. Fakat her gercegin iki yonu vardir. Olaylar sirasinda Turkiye yi parcalayip yikmak isteyen itilaf devletleri ve basini, propaganda yaparak Kilikya daki Ermeni kiyimini Turklere karsi bilincli olarak kullandilar ve butun yikimin Turkiye tarafindan yapildigini iddia ettiler. Onemli olan gercegin ne oldugunu bulmaktir. Bu bilincle, sozu edilen bu kitlesel katliamdan gercekte yalnizca Turklerin sorumlu olamayacagini gozler onune sermek istiyorum. Bu konuda fikrimi soyleme hakkini kendimde buluyorum. Cunku Birinci dunya savasi suresince Turkler ve Ermenilerin birbirleriyle nasil bir nefret ile bogustuklarini cok acik bir sekilde gozlerimle gordum. 1918 baharinda Ruslarin yenilgisinin sonucunda Turkiye yeniden saldiriya gectiginde ve peygamberin mukaddes bayragi Osmanli ulkesinin disinda da dalgalandiginda, ki Kucuk Kaynarca anlasmasindan beri hic boyle olmamisti; ben kendimi Ermeni-Rus sinir bolgesinde buldum ve Turklerin Kafkasya da ki ilerlemelerine sahit oldum. Savasi yasayan bir kisi, bir ulke ve ulusunu tanimak icin savas halinden daha iyi baska bir firsat olmadigini kabul edecektir. Bu durumda butun insani canavarliklar buyuk bir siddetiyle ortaya cikar. Savasimin gerektirdigi kaba guc kullanma ile, kultur ve uygar davranislar kaybolur. O siralar Avrupali olarak bir tek ben, bu kritik ortamda bulunuyordum. Bu durumda soylenebir ki Turklerin Rus- Ermenistan ina ilerleyisi sirasindaki olaylarin tek Avrupali sahiti bendim. Seyahatime baslamadan once Ermeni yanlisiydim. 1916-1917 de Istanbul daki kalisim sirasinda, Ermenilere yapilan toplu katliam hakkinda, az cok bilgisi olan Avrupalilardan ve Turkiye Ermenilerinden yeteri kadar tiksindirici, cirkin ayrintilar duymustum. Bu kisiler Turkleri suclu ve Ermenileri de, barbar Turklerin masum kurbanlari olarak goruyorlardi. Turklerle aram yeterince iyi oldugu icin, bu hassas konuda, hic bir Avrupalinin konusmaya cesaret edemeyecegi seyleri sorabiliyordum. Turklerin bana karsi olan davranislari, benim Ermenilerin sucsuz, Turklerin de suclu olduguna dair inancimi kuvvetlendiriyordu. Cunku ben Ermeni olaylari ile ilgili bilgi almak icin, soru sordugumda Tuklerden soyle yanit aliyordum: "Bizim hakkimizda anlatilanlarin hepsi dogru. Biz 1 milyon Ermeniyi kestik. Bu korkunc bir katliamdi. Fakat biz bu konuda hakliydik ve bu suctan oturu ancak kendimize karsi sorumluyuz." Butun cabalarima ragmen bu konuda ayrintili ve olaylarin gercek nedenleri hakkinda bilgi elde edemiyordum. Ben de bu durumda soyle bir yargiya varabiliyordum: Orada Hristiyanlara karsi fanatik bir din savasi guduluyordu. Bu olaylar Ermenistan in dunyayla tum iliskisinin kesildigi Yukari Ermenistan da meydana geliyordu. Orada Ermeniler Turklerin insafina terk edilmisti. 1918 ilkbaharinda Trabzon a geldim. Bilindigi gibi kiyidan Ermenistan in daglik bolgelerine giden tek yol buradandir. Trabzon 1915 de Ermeni katliamini yasamisti. 3 yil sonra bu kentte yasayan Rumlar ve Avrupali Levantenler bana Trabzon surlari icinde olan inanilmaz vahseti; Trabzon sokaklarinda nasil Ermeni kani aktigini, Ermeni mahallelerinin nasil alev alev yandigini, bu olaylardan gunler haftalar sonra bile cocuk cesetlerinin Platana limanindaki Bizans duvarina vurdugunu anlatiyorlardi. Ben yanmis yikilmis mahalleleri gordum. Bana bunlarin bir zamanlar Ermeni mahalleleri olduklarini anlattilar. Bana Hristiyan kiliselerini gosterdiler. Bunlar Ermeni kiliseleriymis. Insanlar gubre yiginlarini eselerken hala kemikler ve ceset artiklari buluyorlarmis. Bana bunlarin Ermenilere ait olduklarini anlattilar. Butun bunlar, insanin hic unutamayacagi korkunc izlenimlerdi ve herkes bir tek sey diliyordu: "Tanri bizi ve herkesi bu barbarliktan ve Muslumanlarin dusmanligindan korusun." Butun bu olanlardan dolayi ben lanetlerimi yagdirirken suphesiz ki Hristiyanlarin tarafini tutmasi lazim gelen siradan yasli bir Fransiskaner papazi basini salladi ve "Yaniliyorsunuz", dedi. "Sadece Turkler suclu degildir. . Avrupa dan gelen ve Avrupa kultur anlayisiyla Asyayi degerlendiren biri olarak, dogal olarak bu halkin yok edilmesi sucuna karsi lanetlerini yagdiracaksin. Fakat senin gorduklerin ve sana anlatilanlar, gercegin tamami degildir. Butun bunlari anlayabilmen icin olaylari bir Asyali gibi gormen ve yorumlaman gerek. Sunu unutma ki burada yuzyillardir birbirlerinden nefret eden ve birbirine kin guden iki halk var. Burada iki farkli zihniyet var: Ermeni ve Turk zihniyeti. Bu iki dusman gorusteki insanlar birbirlerinin yok edilmesi gerektigine inanirlar. Evet 1915 de Ermeniler yok edilmislerdi, her sey onlara karsydi ve yenilgiyi kabullenmek zorundaydilar. Fakat insan suna inaniyor ki, eger ayni konuma Ermeniler sahip olsalardi onlar da Turklere aynisini yapacaklardi. Benim raporlarimdan ve benim Beyazit, Van, Erzurum ve Erzincan daki gorevlilerden aldigim raporlardan biliyorum ki 1915 de Ruslarla savas basladiginda Ermeniler, Turk ordusunun arkasindan isyana kiskirtildilar ve Turk koy ve kasabalarini yikip, yerle bir ettiler. Daha sonra Turkiye de olan olaylar iste Ermenilerin bu ilk dusmanca tutumu nedeniyle baslamistir. Kabul ederim ki cok korkunc seyler oldu; Simdiye kadar gorulmemis bir bicimde cok kan akti. Fakat Ermeniler bu kan golunun olusmasinda sucsuz degillerdi. Turkler gereginden fazla ileri gittiler, fakat suc yine sadece Turklerde degildi. Suc Avrupalilarda gorulmeyen cok derin nefretlerin olustugu, Asyali dusunce tarzindaydi ve bu dusunceyle yapilan savasta vahsice davranislar ortaya cikiyordu. " " Ornegin Trabzon a bak. Yanmis, yikilmis Ermeni semtlerini gordun, fakat yerle bir edilmis Turk mahallelerini de gordun mu? Henuz daha taze Turk mezarlarina da dikkat ettin mi? Hayir mi! Haydi git ve gor. Ermeniler de ayni pozisyonda olduklari zaman Rus ordusunun korumasinda zafer kazandiklarinda, 1915 de yasananlar tekrarlandi. Fakat bu sefer Turkler, Ermenilerce katledildi. Ermeniler, nerede bir Turk bulsalar onu acimasizca kesip dogradilar, nerede bir cami gorseler onu yagmalayip yaktilar. Turk mahalleleri yakildi, duman ve alev icinde kaldi. Tipki bir zamanlar Ermeni semtlerinde oldugu gibi. Simdi Anadolunun iclerine gidip savasin butun bu izlerini takip edebilirsin: Bayburt da, Erzincan da,, Erzurum ve Kars da. Oralarda daha dumani tuten yiginlar goreceksin; daha cok kan ve ceset koklayacaksin. Ancak bunlar Turklerin oluleri olacaktir." Fransiskaner rahip bana gercekleri soylemisti. Aylarca Ermenistan ve Kurdistan(Dogu Anadolu ve Kafkasya) iclerinde yolculuk yaptim ve gercekten de rahibin bana anlattiklarinin dogru oldugunu gordum. Rus ordusunun geri cekilmesinden ve bunu takip eden baris anlasmasindan sonra, sozun ona Ermeni ordusu( Ermeni ceteleri) cesitli operasyonlar yapti. Bu ceteler Ruslarin cekildikleri bu Turk bolgelerini isgal ettiler. Ruslar isgal sirasinda Turklerin canlarini ve mallarini koruyorlardi. Ruslarin geri cekilmesinden hemen sonra olanlar ise, yurek parcalayicidir. Kucuk Turk yerlesim birimlerindeki insanlar, General Antranik ve Murat in ceteleri tarafindan tek bir canli kalmayincaya kadar katledildi. Camiler son tasina kadar tahrip edildi. Bu bulunmaz firsati yakalayan Ermeniler, beklentilerini, hayallerini bayagi genislettiler ve neredeyse butun Anadolu sanki onlarin olacakmis gibi davranmaya basladilar. Anadolu da yasayan Turklerle, yasayan son erkege, son kadina ve son cocuga varincaya kadar hesaplasabileceklerini ve onlari yok edeceklerini umuyorlardi. Ben Erzincan da yikintilar arasinda yatan yuzlerce bogazlanmis Turkun cesedini gordum. Kuyularin icine isIk tuttugumda cesetlerle dolu oldugunu gordum. Acilan toplu mezarlarda yuzlerce kadin ve erkek cesetlerinin ustuste yigilmis oldugunu kendi gozlerimle gordum. Bunlari kim yapmisti? Zafer kazanan Ermeniler tabiki. Boyle manzaralar surekli olarak Yukari Ermenistan yollarinda, Kurdistan ve Rusya- Ermenistan nda bana eslik etti. Turkler inde simdi tekrar bir zafer kazandiklarinda oc almalari ve ofkeyle misilleme yapmalari sasirtici miydi dersiniz? Sunu da itiraf etmeliyim ki, Rusya Ermenistan ina yuruyusleri sirasinda Turkler tarafindan yapilan oldurmeler de surdu. Sarikamis sinirinin karsi tarafinda birbirine yakin Ermeni yerlesim yerleri ates ve demirle yerle bir edildi. Asya nin bu vahsi ulkesinde simdi zafer kazananlar, onceki zafer kazananlara karsi korkunc vahsi bir ofke duyuyorlardi. Halklarin halklara karsi bu acimasiz davranislara nasil kiskirtildiklarini, bu acimasiz nefreti, bizim Avrupali beyinlerimiz anlamaz. Fakat biz Yukari Ermenistan denilen bu bolgenin uygarligi ile, Avrupa halklarinin eski kulturunun karsilastirilabilecegini dusunmemeliyiz. Cunku buralarda yasayan halklarin milliyetleri yoktur, fakat ceteleri vardir. Bunu soyle aciklamak mumkun. Buralarda iki cete karsilastiginda, bu taraflardan birinin imha edilmesi demek oluyordu. Bu nedenle bugune kadar Buyuk Agri Daglari nda birlikte yasamak icin uzlasmak, ortayolu bulmak diye birsey dusunulemez. Bunun yerine yanlizca imha etmek gecerlidir. Yukari Ermenistan in ciplak daglarinda bir anlasma yoktur, sadace olum kalim mucadelesi vardir. Kazanan yasar, kaybeden olur.... Benim Aleksandropol de(Gumru) kalisim sirasinda orada yasayan insanlarin dusunce yapisina isIk tutan soyle bir olay oldu. Bir gun Alagoz daglari yonunden bir top atisi duyuldu. Turk siniri arkasinda korku icinde yasayan Ermeni halki bunu soyle aciklamislar; Ingilizler Turklere karsi ilerliyorlar ve Turkler birkac saat icinde yenilmis olacaklar. Birden Turk sinirinin gerisinde bir ayaklanma olustu ve Ermeni koylerindeki zayif Turk nobetcileri seytanca iskencelerle olduruldu. Fakat ortada Ermenilerin geldiklerini sandiklari Ingilizler yoktu. Olayin asli su idi: Kafkas Ermenilerinden bir birlik once Turk cephesini yarmayi denemisler. Top atisi sesleri bu yuzdendi. Bu catisma birkac saat sonra bitti. Fakat sira intikam almaya gelmisti. Turk askerlerinin sinsice katledildigi Ermeni koyleri yakilmaya baslandi. Bu durumda Ermenilerin hic sucu olmadigi soylenebilir mi? Tamamen Turklerin eline gecen Aleksandropol(Gumru) kenti bir Ermeni kentiydi ve ben burada Turk isgaline ragmen gunluk islerini guclerini yapan, sehrin ileri gelen Ermenileri ile tanistim. Bu kisiler Ermeni cetelerinin dusuncesiz davranislari nedeniyle Turklerin bir gun oc alacaklari dusuncesiyle surekli korku icinde yasiyorlar ve bir gun sirf bu yuzden yok olacaklarina inaniyorlardi. Ermeni halkinin bir kismi, ki buna ileri gelenleri diyebilirim, Turklerle barisci bir anlasma yapilmasinin taraftariydilar. Cunku simdi beraber yasamak zorundaydilar ve karsilikli bir antlasma, bu cinayetlere bir son verebilirdi. Fakat halkin buyuk bolumu ve ceteler yani sozde Ermeni askerleri, barisin adini bile etmiyorlardi. Onlarin slogani: " Ya biz, ya da onlar; birimizden biri yok olmali" idi. Dusununuz, Antlasma ve baris isteyenler, Ermeni halkinin buyuk cogunlugu tarafindan lanetleniyordu. Icinde bulundugum Ermeni cevrelerinden bazi insanlar bana acikca soyle diyorlardi: " Simdi Turkler basa gecti, ancak biz pek yakinda tekrar basa gectigimizde elimize gecirdigimiz hic bir Turk u sag birakmayacagiz. Onlarla bizim aramizda bir anlasma olmasi mumkun degil. Asirlardir gorulecek bir hesabimiz var onlarla. Surtusmemiz, halkimizin tarihi kadar eskidir. Bu savasim, Turklerin ulkemize gelmesiyle basladi. Bu savas ya biz, ya da onlar yok olana kadar surecektir. Biz baris istemiyoruz. Lanet olsun Turklerle dostluk kuranlara!" Iste o zamanlar Ermenilerin dusunceleri boyleydi. Ermenilerin bagimsizliklarini kazanma umitleri pek yoktu. Zaferi kazanan Ay-Yildiz in(Turklerin) ise butun Rus- Ermenistan ini ele gecirecegi goruluyordu. Iste bunlari duyduktan sonra, simdi Turklerin geri cekilip de, Turk yerlesim yerleri tekrar Ermenilerin eline gectikten sonra olanlari tahmin etmek, herhalde zor olmasa gerektir. Uzlasmalar ancak uygar halklar arasinda olabilir. Vahsi Asya nin halklari arasinda sadece nefret ve yok etme duygulari vardir. Evet, Turkler sucludur, katlettiler, ancak ellerine firsat gecince ayni katliamlari yapan Ermeniler acaba daha az mi suclular? Insan Asya yi sadece Asyali bakis acisiyla degerlendirebilir. Algemeen Handelsblad Amsterdam 25.05.1920 van Dinsdag ARMENIE De Armenisch-Turksche kwestie Van een onzer medewerkers in den Balkan ontvingen wij den volgenden interessanten brief, waarvan de inhoud een anderen kijk geeft op de Armenische quaestie dan de in West Europa gebruijkelijke. Wij stellen in de objectiviteit van dezen medewerker het grootste vertrouwen. - Zijn betoogtrant bevat het bewijs dat hij dit verdient - en drukken daarom zijn correspondentie ongewijzigd en zonder commentaar af. Evenals onder de regering van Sultan Abdulhamit komen uit Cilicie weer weerzinwekkende berichten over massaslachtingen van Armeniers, waardoor de zenuwen van de tamelijk afgestempte wereld weer opniew worden geschokt. Het valt mij in de verste verte niet in om slachtingen, door wie de ook worden gehouden, te rechtvaardigen en den weerzinwekkendsten van alle moorden, de gooddienstmoord, in bescherming te nemen. Maar elke waarheid heeft twee kanten, en wanneer de Armeensche perspropaganda het Armeensche bloodbad in Cilicie teger de Turken weet uit te buiten, in dezen zin, dat zij daardoor de volledige vernietiging van Turkije door de Entente bewerkt, dan meen ik dat het in het belang der waarheid is, om te onderzoeken of werkelijk alleen de beestachtigheid van de Turken aan deze massamorden schuldig is. Ik geloof, dat ik eenig recht heb om dit uit te maken, want ik had gelegenheid om Turkije gedurende den oorlog bij wijze van spreken, in neglige te zien en wel juist daar, waar de Armeensche en Turksche stammen in den meest verbitterden haat elkaar te lijf gaaan. In de lente van het gedenkwaardige jaar 1918, toen ten gevolge van de Russische nederlaag, Turkije het offensief weer begon, en de vlag van den profeet zegevierend in vreemde landen woei, wat sinds den vrede van Kucuk Kaynarca niet meer gebeurd was, bevond ik mij in het Armeeinsch-Russische grensgebied, en maakte een deel van den Turkschen opmarsch in het voornamelijk door Armenieers bewoonde gebied mee. Een ieder die weet wat oorlogvoeren betekent, zal moeten toegeven, dat er geen betere gelegenheid is, om een land en volk te leren kennen, als juist in den oorlog, waar alle menselijke hartstochten met geweld tot uiting komen, en waar het laagje cultuur en veinzerij voor de ruwe, hoogere noodzakelijkheid van de oorlogsvoering verdwijnen. Als eenige Eoropeaan bevond ik mij toen ter tijd in de kritieke omgeving en ben misschien de eenige Europeesche getuige ervan geweest op welke wijze de gebeurtenissen gedurende den Turkschen opmarsch in Russisch- Armenie zich hebben toegedragen, en hoe deze beide volkeren tot elkander stonden. Voordat ik mijn reis begon, was ik reeds Armenisch gezind. Ik had gedurende mijn oponthoud te Konstantinopel, in de jaren 1916/17, genoeg weerzienwekkende details over de Armeensche massamorden in Turksch- Armenie gehord en de Europeanen, die meer of minder goed over de gebeurtenissen in Armenie ingelicht waren, gaven dan Turken alleen de schuld en beschouwden de Armeniers als de onschuldige offers van den Turkschen goddiensthaat en van de dierlijke hartstochten van een barbaarsch volk. Mijn verhouding tot de Turken was goed genoeg om hen ook over dit netelige punt, wat een Europeaan bijna niet te berde durft te brengen, te spreken. De houding der Turken moest mij in mijn overtuiging sterken, dat de Armeniers onschuldig waren en de Turken alle shuld hadden. Want met een eigenaardige bruuske afwijzing werd mij steeds door iedereen Turk, wien ik ver het pro en contra van de Armeensche quaestie om inlichtingen vroeg, geantwoord: "Ja alles is waar wat men over ons verteld. Wij hebben een millionen Armeniers afgemaakt; het was afschuwelijk bloodbad, maar wij waren in ons recht en wij zijn daarvoor alleen tegenover ons zelf verantwoording schuldig." Het gelukte mij niet nog verdere details, of de gronden van deze verschrikkelijke daden te, weten te komen. En ik kon alleen tot den slotsom komen ..... In de loogelaten hartstochten van den oorlog het goddienstfanatiesme tegenover de Cristenen zich liet gaan, waar het maar gelegenheid daartoe zag. En dat gebeurde in het hoogland van Armenie, waar de van de gehele wereld afgesneden. Armenieers aan den Turken overgeleverd waren. In het voorjaar van 1918 kwam ik in Trabzon van waaruit -gelijk bekend is - de einige beganbare weg naar binnenland van Hoog-Armenie loopt. Trabzon zelf was in 1915 getuige van een Armeensch bloedbad en drie jaar later wisten Grieken en Levantijnsche Europeanen mij nog in kleuren en geuren te vertellen van de onbeschrijfelijke gruwelscenes, die zich binnen de oer- oude muren van de Trabzon in 1915 afgespeeld hebben. Hoe op de straten van Trabzon het bloed der Armeniers vloeide! Hoe de Armeensche wijken in rook en vlammen opgingen en nog dagen en weken na het bloedbad de lijken van kinderen tegen den oer-ouden Konstantijnschen dijk en in de haven van Platana aanspoelden. Ik zag geruineerde streken en men vertelde mij, dat dit eens Armeensche wijken waren geweest. Men toonde mij Cristelijke kerken. Dit waren de kerken der Armeniers. Men rakelde de mesthoopen op en beenderen en vergane lijken kwamen te voorschijn. Dat zijn lijken van Armeniers, zeide men mij. Dit zijn zulke ontzettende gewaarwordingen, die men nooit vergeet en die bij iedereen maar een wensch doen opkomen: God behoede onsen een ieder voor deze barbaarscheid en voor den godsdiensthaat der Mohammeden! Maar een prior der Franciskaner monniken, een envoudige oude prister, die ongetwijfeld aan de zijde van de Cristenen stond, schudde zijn hoofd, toen ik in verwenschingen tegen de Turken uitbrak. "Gij vergist u" zeide hij, "de Turken hebben niet alleen schuld. Ja voor iemand die uit Europa komt en die met Europesche begrijpen over Azie will oordeelen, die zal de misdaad van het uitroeien van dit volk verwenschen. Maar het is niet de geheele waarheid, die gij gezien en gehoord hebt. Gij moet deze dingen door een Aziatische bril bekijken en begrijpen, dat hier twee volken elkaar met eeuwenouden haat en verbittering te lijf gaan. Men heeft hier twee mentaliteiten, de Turksche en de Armeeensche en beide mentaliteiten zeggen, dat een van hen te gronde gaan. Ja, in 1915 waren het Armeniers, die te gronde zijn gegaan.Alles werd tegen hen in werking gesteld, en zij moesten de nederlaag lijden. Maar zijt gij er wel van overtuigd, dat de Armeniers in dezelfde omstandigheden niet hetzelfde zouden hebben gedaan of deden? Ik heb mijn rapporten van missies, uitgezonden door mijn orde in Beyazit, Van, Erzurum, Erzincan; uit de rapporten weet ik, dat in 1915 toen de oorlog met Rusland begon, het de Armeniers waren, die achter het Turkse leger de revolutie aanwakkarden en de Turksche dorpen en nederzettingen ontvolkten en met den grond gelijk maakten. De verdere gebeurtenissen, die daarna in Turkije voorvielen, waren alleen de gevolgen van deze eerste vijandelijke houding der Armeniers. Ik geef toe, dat er verschrikkelijke dingen gebeurd zijn; er is zooveel bloed gevloid als nog nooit te voeren. Maar onschuldig waren de Armeniers aan het ontstaan van het bloedbad niet. En wanneer de Turken dan verder gegaan zijn dan nodig was, dan ligt daarvan de schuld niet alleen bij de Turken, maar bij de mentaliteit van Azie, waar de volkenhaat dieper gaat dan bij de Europesche volken en waar de oorlog beesachtige vormen aanneemt." "Zie b.v. naar Trabzon. Gij hebt de platgebrande Armeensche wijken gezien, maar hebt hij ook de platgebrande Turksche wijken aanschouwd? Hebt gij op de nog frissche graven van de Turksche bevolking gelet? Neen! Ziet toen de Armeniers zich in de zelfde positie bevonden als de Turken, toen zij zegevierend voortrukten onder de bescherming van het Russische leger, toen herhaalde zich het schouwspel van het jaar 1915, maar toen moesten de Turken het ongelden. Waar de Armeniers een Turk vonden, daar werd hij onbarmhartig neergehouwen, waar zij een Turksche moskee zagen werd deze geplunderd en in brand gestoken. Turksche wijken gingen even goed in rook en vlammen op als Armeensche wijken. Gij gaat thans het land in en gij zult de sporen van den oorlog kunnen volgen: Bayburt, Erzincan, Erzurum en Kars. Gij zult nog rookende puinhoopen zien; gij zult nog bloed en lijken ruiken, maar dat waren echter Turkse lijken." De Franciscaner pater heeft slechts de waarheid gezegd. Maandenlang ging ik dwaars door Armenie en Kurdistan en ik vond bevestigd, wat hij mij verteld had. Na den terugtocht van het Russische leger, die op de Russische vreede volgde, namen de troepen van het z.g. Armeensche leger, de militaire operaties in de bezette Turkse gebieden over. Gedurende de Russische bezetting beschermden de Russen het leven en eigendommvan de Turken. Wat na dan terugtocht van de Russen gebeurd is, is hartverscheurend. De kleine Turksche nederzettingen werden door de benden van generaals Adronits en Murat tot den laatsten man afgemaakt, kerken tot den laatsten steen vernield. Toen waren de Armeensche verwactingen nog hoog gespannen. Hun plannen reikten ver, omspanden het geheele Turksche rijk. En zij hoopten dat zij met den erfvijand zouden kunnen afrekenen tot den laatsten man, de laatste vrouw, het laatste kind. Ik heb in Erzincan ruines gezien, waar honderden lijken van gewurgde Turken lagen tusschen de puinhoopen. Ik heb licht laten schijnen in putten, die vol lijken waren. Ik heb met eigen ogen gezien, dat graven open gemakt werden, waarin mannen-en vrouwenlijken overelkaar lagen, bij honderden. Wie hadden dit gedaan? Die overwinnende Armeniers. Deze tooneelen vergezelden mij op den verren, langen weg door Opper-Armenie, Kurdistan tot in Russisch-Armenie. En is het een wonder, dat de Turken, toen zij weer overwinnaars waren, wraak namen, kwaad met kwaad vergolden? Ik moet erkennen dat tijdens den Turkschen opmarsch naar Russisch- Armenie het moorden voortgezet werd door de Turken. Aan den anderen kant van de grens van de Sarikamis werden de Armeensche vestigingen, die daar tamelijk gezaaid zijn, ontvolkt met vuur en ijzer. De meest verbitterde volkshaat woedde tegen de vroegere overwinnaars, thans overwonnenen , in den beestachtigen vorm, een wild land van Azie eigen. Onze Europeesche hersens begrijpen deze onverbiddelijke haat niet, die volkeren tegen volkeren opzweept tot de ergste gruweldaden. Maar wij mogen niet vergeten, dat Opper-Armenie een land is, waarvan de beschaving vergeleken kan worden met de oer-cultuur der Europeesche volkeren. De volkeren daar zijn geen naties, doch horden. En zoals in den oertoestand der volkeren een ontmoeting van twee hordende vernitiging beteekende van een dezer twee, zoo is men in de bergen om den Grooten Ararat heden ten dage nog niet bedacht op samenleven, doch op vernietiging. In de kale bergen van Opper-Armenie bestaat er geen compromis, alleen strijd op leven en dood. De overwinnaar leeft, de overwonnene kan alleen sterven. Tijdens mijn verblijf in Alexandropol (Gumru) gebeurde het volgende, dat een goed licht werpt op de mentaliteit van de menschen aldaar. Uit de richting van de bergengroep Alagoz hoorde men op een dag kanongedonder. De Armenische bevolking, die achter het Turksche front in angst en beven leefde, legden dit kanongedonder zoo uit, dat de Engelschen oprukten tegen de Turken. En zij leefden in de overtuiging, dat de Turken binnen enkele uren verslagen zouden zijn. Onmiddelijk ontstond achter het Turksche front een opstand, en de zwakke Turksche posten in de Armenische dorpen werden op de geraffineerde manier dood gemarteld. Maar de Engelsen kwamen niet. Een detachement van Kafkas- Armeniers had getracht door het dunne Turksche front te breken. Vandaar het kanongedonder. En toen het gevecht een paar uur later voorbij was, kwaam de wraak. De dorpen, waarin Turksche soldaten vermoord waren werden vernietigd. Kan men zeggen, dat de Armeniers geen schuld hadden? In Alexandropol zelf, in een zuiver Armeensche stad, waar, niettegenstaande de Turksche bezetting, de Armeniers rustig hun werk deden , kwam ik veel in aanraking met toonaangevende Armeniers. Zij leefden voortdurend onder een verschrikkelijke angst, dat op een dag door een onbedachtzame handeling van Armeensche benden de Turken wraak zouden nemen en dat zij dan het eerst er aan zouden moeten gelooven. Een gedellte van Armeensche volk, het beste deel- was voor een vreedzame overenstemmming met de Turken. Men was nu eenmaal gedwongen samen te leven. En dan zou toch alleen verdraagzaamheid een eind kunnen maken aan het moorden. Mat het grootste gedeelte en de benden, de zoogenaamde militairen wilden van vreede niets weten. Hun leuze was : "Zij of wij, een moet te gronde gaan." De mannen, die verdraagzaamheid en verzoeninig predikten, werden verwenscht door het gros van het Armeensche volk. Men zei mij openlijk in Armeensche kringen: "Nu zijn de Turken baas. Maar spoedig zullen wij weer heer en meester zijn en dan zullen we geen enkelen Turk, die in onze handen komt in leven laten. Tusschen ons is geen overeenstemming mogelijk. Wij hebben een rekening eeuwen oud te vereffenen. Onze strijd is zoo oud als ons volk. Deze strijd begon op den dag, waarop de Turken in ons land kwamen en zal tot den dag duren, waarop wij op zij te gronde gaan. Een verzoening willen wij niet. Vervloekt zijn zij , die vriendschap sluiten met de Turken. " Zoo was de stemming in een tijd, waarin de Armenen geen hoop hadden ooit van de Turken bevrijd te worden. Het zag er naar uit, alsof de overwinnende halve maan geheel Russisch- Armenie tot zich zou trekken. Hiernaar kan men beoordelen, wat er gebeurd is, toen de Turken moesten terugtrekken en de Turksche vestiginggen weer in handen van de Armeniers vielen. Een vergelijk is alleen mogelijk tusschen beschaafde volkeren. Bij de volkeren van het wildste Azie bestaat alleen haat en vernietiging. "De Turken zijn schuldig. Zij hebben gemoord." Zijn echter de Armeniers minder schuldig, die ook hebben gemoord, zoodra daartoe de macht bezeten? Azie kan men alleen beoordeelen met Aziatische ogen. - Metni genişlet - __._,_.___ Messages in this topic (1) Reply (via web post) | Start a new topic Messages | Files | Photos | Links | Database | Polls | Calendar Turk Guvenlik ve Istihbarat Grubu (DSS) Gruptaki yazýlarýn sorumluluðu ilgili yazýnýn yazarýna aittir. Grup kurucusu, moderatörler ve diðer üyeler sorumlu tutulamazlar. Gruba üye olanlar üye olduklarýnda yazýlarýndan sadece kendilerinin sorumlu olduklarýný kabul etmiþ olurlar. Bu ifadeler her mesajýn altýnda yer almaktadýr. Bu nedenle üyeler bu koþullarýn varlýðýndan haberdar olmadýklarýný iddia edemezler.

Bütün Görüşleri Oku