İSTANBUL - İsveç Akademisi’nden yapılan açıklamada, Printer’ın 10 milyon kron (1,28 milyon dolar) değerinde para ödülünü içeren bu yılın Nobel’ine layık görüldüğü belirtildi. Nobel ödülleri geçen hafta açıklanmış, yalnızca edebiyat dalındaki ödül belli olmamıştı. Bu gecikme, Nobel jürisinde tartışmalar olduğu şeklinde yorumlanmıştı.
Akademinin açıklamasında, yazar ve şair Pinter için, “günlük keşmekeş içindeki uçurumları gözler önüne seren ve zulmün kapalı odalarını açılmaya zorlayan bir yazar” ifadesi kullanıldı.
75 yaşındaki İngiliz oyun yazarı Pinter, yazar Orhan Pamuk, Kanadalı yazar Margaret Atwood ve Suriyeli şair Adonis gibi adayların arasından sıyrılarak bu yılın Nobel Edebiyat Ödülü’nü aldı.
PİNTER ŞAŞIRDI
Pinter, Londra’daki evinin önünde yaptığı açıklamada, Stockholm’de İsveç Akademisi’nin ödülü açıklamasından 15 dakika önce kendisine bilgi verildiğini belirtti.
“Böyle bir şeyin hiç aklına gelmediğini” kaydeden Pinter, ödül aldığına çok şaşırdığını, “dilinin tutulduğunu” ifade etti. Çok sayıda oyun ve şiir yazan 75 yaşındaki Pinter, Irak savaşına karşı muhalefetiyle de tanındı.
ABD Başkanı George Bush ve İngiltere Başbakanı Tony Blair’in politikalarına muhalefet eden Pinter, savaş başlamadan önce, 2002 yılında BBC’ye verdiği bir demeçte, “İngiltere’nin ABD’nin yanında durmasından utanç duyduğunu” söylemişti.
ABD’nin 2003’te Irak’a müdahale etmesine öfkeyle karşı çıkan Pinter, aynı yıl Irak savaşıyla ilgili savaş karşıtı şiirlerinin yer aldığı bir kitap yayınladı, 2004’te ise Blair’in azledilmesini isteyenbir kampanyaya katıldı.
HAROLD PİNTER KİMDİR?
Pinter, Londra’nın işçi kesimi banliyölerinden Hackney’de 1930 yılında Yahudi bir terzinin oğlu olarak doğdu. İkinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla kentten ayrıldı ve Londra’ya 14 yaşında geri döndü. Pinter daha sonraları savaş hakkında “Bombalanma durumu/fikri beni asla terketmedi” dedi.
EN SEVDİĞİ YAZARLAR KAFKA VE HEMİNGWAY
Okulda en sevdiği yazarlar Kafka ve Hemingway oldu. Liseden sonra Kraliyet Drama Sanatları Akademisi’ne (Royal Academy of Dramatic Arts) girdi. İki mutsuz yılın ardından okulu bıraktı. 1949 yılında askere gitmeyi reddettiği için yargılandı, ancak para cezasıyla hapse girmekten kurtuldu.
1950 yılında Harold Pinta adıyla Poems dergisinde şiirlerini yayınlamaya başladı. BBC radyo programlarında çalıştı. 1957 yılında ilk oyunu The Room - Oda’yı Bristol Üniveristesi için 4 günde yazdı.
İLK RADYO ESERİ A SLİGHT ACHE
İlk radyo eseri A Slight Ache, 1959 yılında BBC’de yayınlandı. Pinter’ın oyunları genellikle tek bir oda içerisinde geçer ve karakterler, temel niyetleri ne karakterler ne de seyirciler tarafından bilinmeyen bazı güçler ya da kişiler tarafından tehdit edilirler. Bu karakterler pek çok kez hayatta kalmak ya da kişiliklerini korumak için derin bir mücadeleye girmek zorunda kalırlar.
Şili Devlet Başkanı Allande’nin 1973 yılında devrilmesinden bu yana Pinter, insan hakları konusunda aktif bir kişilik olarak bilinmesine karşın, fikirleri genelde tartışma konusu oluyor. 1999 yılındaki Kosova krizi sırasında NATO harekatına karşı çıkan Pinter bombardımanın ülkeyi daha da sefil bir duruma sokacağını savunmuştu. Pinter, 2001 yılında Slobodan Miloseviç’i savunmak için kurulan Uluslararası Komite’ye katıldı.
Pinter’a 2002 Ocak ayında gırtlak kanseri teşhisi kondu. Aynı yılın Kasım ayında yaptığı bir konuşmayla ABD’nin “önleyici savaş” kavramını sert bir şekilde eleştirdi.
ABD BAŞKANI BUSH’A ELEŞTİRİ
ABD Başkanı Bush’u eleştirerek: “Bush dedi ki dünyanın en kötü silahlarının en kötü liderlerin ellerinde kalmasına izin vermeyeceğiz. Haklısın, aynaya bak dostum. İşte o sensin.” dedi.
Şubat 2005 tarihinde oyun yazarı olarak kariyerini sonlandırdığını açıklayarak bütün enerjisini siyasete vereceğini açıklayarak “29 yıldır oyun yazıyorum. Bu yetmez mi?” demişti.
ESERLERİ
 Oyunları:
THE ROOM (1957); THE BIRTHDAY PARTY (1957); THE DUMB WAITER (1957); A SLIGHT ACHE (1958); THE HOTHOUSE (1958); THE CARETAKER (1959); SKETCHES: The Black and White; Trouble in the Works (1959); Last to Go; Request Stop; Special Offer (1960); That’s Your Trouble; That’s All; Interview(1964); A NIGHT OUT (1959); NIGHT SCHOOL (1960); THE DWARFS (1960); THE COLLECTION (1961); THE LOVER (1962); TEA PARTY (1964); THE HOMECOMING (1964); THE BASEMENT (1966); LANDSCAPE (1967); SILENCE (1968); SKETCH Night (1969); OLD TIMES (1970); MONOLOGUE (1972); NO MAN’S LAND (1974); BETRAYAL (1978); FAMILY VOICES (1980); and with VICTORIA STATION and A KIND OF ALASKA under the title OTHER PLACES (1982); SKETCH Precisely (1983); ONE FOR THE ROAD (1984); MOUNTAIN LANGUAGE (1988); THE NEW WORLD ORDER (1991); PARTY TIME (1991); MOONLIGHT (1993); ASHES TO ASHES (1996); CELEBRATION (1999); SKETCH Press Conference (2002)
Senaryoları:
THE CARETAKER (1962); THE PUMPKIN EATER (1963); THE SERVANT (1963); THE QUILLER MEMORANDUM (1965); ACCIDENT (1966); THE BIRTHDAY PARTY (1967); THE GO-BETWEEN (1969); THE HOMECOMING (1969); LANGRISHE GO DOWN (19701978’de TV için adapte edildi; A LA RECHERCHE DU TEMPS PERDU (1972) filme çekilmedi; THE LAST TYCOON(1974); THE FRENCH LIEUTENANT’S WOMAN (1980); BETRAYAL (1981); VICTORY (1982) filme çekilmedi; TURTLE DIARY (1984); THE HANDMAID’S TALE (1987); REUNION (1988); THE HEAT OF THE DAY (1988); THE COMFORT OF STRANGERS (1989); THE TRIAL (1989); THE DREAMING CHILD (1997) filme çekilmedi; THE TRAGEDY OF KING LEAR (2000) filme çekilmedi.
Yönetmen olarak oyunları
THE COLLECTION (Peter Hall ile) (1962); THE LOVER and THE DWARFS (1963); THE BIRTHDAY PARTY (1964); Robert Shaw’un THE MAN IN THE GLASS BOOTH Londra (1967) ve New York (1968); James Joyce’un EXILES (1970); Simon Gray ‘in BUTLEY (1971); John Hopkin’in NEXT OF KIN (1974); Simon Gray ‘in OTHERWISE ENGAGED Londra (1975) ve New York (1977); William Archibald’ın THE INNOCENTS New York (1976); Noel Coward’un BLITHE SPIRIT (1976); Simon Gray ‘in THE REAR COLUMN (1978); Simon Gray ‘in CLOSE OF PLAY (1979); THE HOTHOUSE (1980); Simon Gray ‘in QUARTERMAINE’S TERMS (1981); Robert East’in INCIDENT AT TULSE HILL (1981); Jean Giraudoux’nun THE TROJAN WAR WILL NOT TAKE PLACE (1983); Simon Gray ‘un THE COMMON PURSUIT (1984); ONE FOR THE ROAD (1984); Tennessee Williams’ın SWEET BIRD OF YOUTH (1985); Donald Freed’in CIRCE AND BRAVO (1986); Jane Stanton Hitchcock’un VANILLA (1990); PARTY TIME and MOUNTAIN LANGUAGE (1991); THE NEW WORLD ORDER (1991); David Mamet’nin OLEANNA (1993); LANDSCAPE (1994); Ronald Harwood ‘un TAKING SIDES (1995); Reginald Rose’un TWELVE ANGRY MEN (1996); ASHES TO ASHES 1996; Simon Gray ‘in LIFE SUPPORT 1997; ASHES TO ASHES İtalya (1997); ASHES TO ASHES Fransa (1998); Simon Gray ‘in THE LATE MIDDLE CLASSES (1999); CELEBRATION and THE ROOM (2000); NO MAN’S LAND (2001); Simon Gray ‘in THE OLD MASTERS (2004)
Filmler
BUTLEY (1974)
Nobel Edebiyat Ödülü’nü 1982’den bu yana kazananların listesi şöyle:
2004: Elfriede Jelinek (Avusturya)
2003: John Maxwell Coetzee (Güney Afrika)
2002: İmre Kertesz (Macaristan)
2001: V.S. Naipaul (İngiltere)
2000: Gao Şingcian (Çin)
1999: Günter Grass (Almanya)
1998: Jose Saramago (Portekiz)
1997: Dario Fo (İtalya)
1996: Wislawa Szymborska (Polonya)
1995: Seamus Heaney (İrlanda)
1994: Kenzaburo Oe (Japonya)
1993: Toni Morrison (ABD)
1992: Derek Walcott (St. Lucia)
1991: Nadine Gordimer (Güney Afrika)
1990: Octavio Paz (Meksika)
1989: Camilo Jose Cela (İspanya)
1988: Necib Mahfuz (Mısır)
1987: Joseph Brodsky (ABD)
1986: Wole Soyinka (Nijerya)
1985: Claude Simon (Fransa)
1984: Jaroslav Seifert (Çekoslovakya)
1983: William Golding (İngiltere)
1982: Gabriel Garcia Marquez (Kolombiya)
| DİĞER HABERLER İÇİN TIKLAYINIZ |
 |
| |
